គម្រោងមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុនដំណាក់កាលទី១
(ថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៤ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០០៩)នៅប្រទេសកម្ពុជា ឥទ្ធិពលនៃការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយសារសង្គ្រាមក្នុងស្រុកក្រោយទសវត្សន៍ទី៦០បានបន្សល់រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន ដូច្នេះជំនួយដើម្បីការស្តារឡើងវិញ នូវហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាតិ ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងការរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល គឺជាកត្តាមួយដ៏ចាំបាច់។ បន្ទាប់ពីសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩៩១បានបង្កើតឡើង រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចអនុវត្តយកប្រព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរីវិញ។ ក្នុងស្ថានភាពដែលរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋាភិបាល និងរបបសង្គមមិនទាន់នៅឡើយនោះ ការបង្កើតនូវប្រព័ន្ធសម្រាប់ឆ្លើយតបទៅនឹងសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារភាវូបនីយកម្ម និងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សគឺជាប្រធានបទដ៏ចាំបាច់មួយនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។ ម៉្យាងវិញទៀតប្រទេសជប៉ុនបានជំរុញការបង្កើត “មជ្ឈមណ្ឌលជប៉ុន” នៅតាមបណ្តាប្រទេសដែលបានធ្វើការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយឆ្ពោះទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី ក្នុងគោលដៅបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្ស ដែលជាអ្នកទទួលបន្ទុកអនុវត្តនូវកិច្ចការជាក់ស្តែងសម្រាប់ការវិវត្តទៅកាន់សេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ តាមរយៈ លក្ខណៈពិសេសនៃប្រទេសជប៉ុន។ នៅខែមីនាឆ្នាំ២០០០ ក្រុមជំនាញការសិក្សាគម្រោងមួយត្រូវបានបញ្ជូនមកកាន់ប្រទេសកម្ពុជា ដើម្បីសិក្សាពីភាពចាំបាច់នៃគម្រោង។ ទាក់ទងទៅនឹងគម្រោងនេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏បានសម្តែងនូវការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង ដូច្នេះភាគីប្រទេសជប៉ុនបានបន្តនូវកិច្ចពិភាក្សាសម្រាប់បង្កើតក្រុមការងារ (ដែលមានឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាជាប្រធាន ហើយស្ថានទូតជប៉ុន និងការិយាល័យJICAនៅប្រទេសកម្ពុជាជាសមាជិក)។ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០២ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានសម្រេចយកបរិវេណនៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញសម្រាប់ការបង្កើត “មជ្ឈមណ្ឌលជប៉ុន” ហើយបានធ្វើ សំណើជាផ្លូវការទៅរដ្ឋាភិបាលជប៉ុន នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០២ លើគម្រោងសហប្រតិបត្តិការជំនួយឥតសំណង និងសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសមួយ។ ដោយទទួលយកសំណើនេះ អង្គការ JICA បានបញ្ជូនក្រុមបេសកកម្មសិក្សាវាយតម្លៃការងារ(លើកទីមួយ) នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៣ ដើម្បីធ្វើការសិក្សាអំពី តម្រូវការក៏ដូចជាមតិយោបល់ដែលទាក់ទងនឹងគម្រោងមូលដ្ឋានសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយនឹងសាកលវិទ្យាល័យ័ភូមិន្ទភ្នំពេញ ដើម្បីចាប់ផ្តើមអនុវត្ត គម្រោងសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសនេះ។ ដោយទទួលបានលទ្ធផលនៃការសិក្សាគម្រោង(លើកទីមួយ) ភាគីជប៉ុនបានធ្វើការពិភាក្សាជាមួយនឹងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ អំពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងប្រព័ន្ធអនុវត្តការងាររបស់មជ្ឈមណ្ឌលជប៉ុន។ ជាមួយគ្នានេះផងដែរភាគីជប៉ុនក៏បានបញ្ជូនក្រុមបេសកកម្មសិក្សាវាយតម្លៃការងារ(លើកទី២)កាលពីខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ដើម្បី
ពិភាក្សាអំពីកិច្ចការទំនាក់ទំនង ក៏ដូចជា ខ្លឹមសារលម្អិតនិងទិសដៅសម្រាប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការវគ្គបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុននិងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សជាដើម។ បន្ទាប់មក នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៣ ភាគីជប៉ុនបានបញ្ជូនក្រុមបេសកកម្មសិក្សា វាយតម្លៃការងារ(លើកទី៣) ដើម្បីពិភាក្សាអំពីគម្រោងនាពេលអនាគតសម្រាប់ដំណើរការរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន។ បន្ទាប់មកបានបញ្ជូនក្រុមសិក្សាអនុវត្តគម្រោង ដែលភាគីទាំង២បានចុះហត្ថលេខាលើកំណត់ត្រានៃកិច្ចប្រជុំពិភាក្សា (R/D) នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០០៤ ស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងលើការអនុវត្តគម្រោងសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសជាផ្លូវការចាប់ពីថ្ងៃទី០១ ខែមេសា ឆ្នាំដដែលនេះតទៅ។ ខ្លឹមសារនៃការអនុវត្តន៍គម្រោងដំណាក់កាលទី១១- ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស ដើម្បីជំរុញវិស័យសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សាររបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
២- ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសជប៉ុន។
១- កម្មសិក្សាស្តីអំពីការបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សលើការអនុវត្តផ្ទាល់ដើម្បីជំរុញវិស័យសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ
ភាវូបនីកម្ម។
២- កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុន ដើម្បីជំរុញការយល់ដឹងគ្នាទៅវិញទៅមក និងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារភាវូប
នីយកម្ម។
៣- កម្មវិធីទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ ដើម្បីជំរុញការយល់ដឹងគ្នាទៅវិញទៅមក។
៤- ការអនុវត្តកិច្ចការផ្សេងៗ។
បង្កើតនូវប្រព័ន្ធសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍជានិរន្តរបស់មជ្ឈមណ្ឌល រួមទាំងការអនុវត្តនូវកម្មវិធីសំខាន់ៗ ដូចដែលមានចែងនៅចំណុចទី ១-៤ ខាងលើនេះ។
គម្រោងដំណាក់កាលទី២ (ថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមិនា ឆ្នាំ២០១៤)
គម្រោងមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុនដំណាក់កាលទី១ បានបញ្ចប់នៅថ្ចៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩។ មុនពេលបញ្ចប់គម្រោង ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិនៃប្រទេសជប៉ុន (JICA) បានបញ្ជូនក្រុមបេសកកម្មវាយតម្លៃបញ្ចប់គម្រោងដឹកនាំដោយ លោកហ៊្វុស៊ីមី កាស្សឹតុស៊ី មកកាន់បជ្ឈមណ្ឌលCJCC នៅខែតុលា ឆ្នាំ២០០៨ ដើម្បីធ្វើការវាយតម្លៃលើលទ្ធផលនៃសកម្មភាពការងារក្នុងដំណាក់កាលទី១។ ជាលទ្ធផល ក្រុមវាយតម្លៃនេះបានសង្កេតឃើញថា មជ្ឈមណ្ឌលបានអនុវត្តសម្រេចជាបណ្តើរៗនូវគោលដៅគម្រោង “ បណ្តុះបណ្តាល និង ពង្រឹងការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សប្រកបដោយសមត្ថភាព និងគុណភាពសមស្រប ដើម្បីជម្រុញ និងពង្រឹងការយល់ដឹង និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរកម្ពុជា-ជប៉ុន”។ ហើយយើងក៏បានបន្តពង្រឹងលើផ្នែករចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង ហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកទេសជាដើមបន្ថែមទៀត។ បន្ទាប់មក នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៩ JICA បានបញ្ជូនក្រុមបេសកកម្មវាយតម្លៃសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមគម្រោងជាបន្ត ហើយតាមរយៈលទ្ធផលនៃការស្រាវជ្រាវវាយតម្លៃដោយភាគីជប៉ុន និងកម្ពុជានោះ ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នាបន្តអនុវត្ត “គម្រោងមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន ដំណាក់កាលទី២” ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៩ ដល់ថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៤។ ខ្លឹមសារនៃការអនុវត្តគម្រោងដំណាក់កាលទី២មជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន រួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឈធនធានមនុស្សដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចរបស់ ប្រទេសកម្ពុជា និងជំរុញការយល់ដឹងគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រទេសទាំង២ កម្ពុជា-ជប៉ុន។
មជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន ដើរតួជាមូលដ្ឋានអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស និងជាមណ្ឌលព័ត៌មាន ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍវិស័យឯកជននៅប្រទេសកម្ពុជា។
១- ពង្រឹងការគ្រប់គ្រងមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន
ការគ្រប់គ្រងមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុនត្រូវបានពង្រឹងបន្ថែម ដើម្បីក្លាយជាស្ថាប័នផ្តល់ សេវាកម្មស្វ័យទ្រទ្រង់មួយ។
២- ពង្រឹងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្ស
ក. ការរួមចំណែកបន្ថែមរបស់កម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សនៅក្នុងវិស័យឯកជននឹងត្រូវយកមកអនុវត្ត។
ខ. ការគ្រប់គ្រង និងការអនុវត្តកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ធនធានមនុស្សត្រូវបានពង្រឹងតាមរយៈគំនិតផ្តួចផ្តើមថ្មីៗបន្ថែមទៀត ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់ធនធានមនុស្សក្នុងស្រុក។
៣- ពង្រឹងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុន
ក. អនុវត្តកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុនដែលមានគុណភាពខ្ពស់ដោយភ្ជាប់ជាមួយនឹងតម្រូវការបន្ថែម និងសកម្មភាពរបស់វិទ្យាស្ថានអប់រំភាសាជប៉ុននានា។
ខ. ពង្រឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងតាមរយៈធនធានមនុស្សក្នុងស្រុក។
៤- ពង្រឹងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងជម្រុញការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន និងសេវាកម្មផ្សេងៗ
ការអនុវត្ត និងផ្សព្វផ្សាយនូវសេវាកម្មព័ត៌មាន និងសកម្មភាពទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ នឹងត្រូវបានពង្រឹង
អំពីទិសដៅទៅអនាគតរបស់មជ្ឈមណ្ឌល ម.ស.ក.ជ១- ការគ្រប់គ្រងមជ្ឈមណ្ឌល និង ដំណើរការបង្កើតកម្មវិធីទាំងឡាយដោយសហការជាមួយស្ថាប័នផ្សេងៗទៀតរបស់ប្រទេសជប៉ុន។
២- កម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលធនធានមនុស្សក្នុងវិស័យឯកជន ដែលជាអ្នកទទួលបន្ទុក ជំរុញសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារភាវូបនីយកម្មតាមរយៈទពិសោធន៍ប្រទេសជប៉ុន។
៣- ជំនួយផ្នែកបញ្ញាក្នុងការរៀបចំប្រព័ន្ធមួយ ដើម្បីជំនួយការជំរុញវិស័យសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ
៤- ការពិចារណាលើតួនាទីសម្របសម្រួលការជ្រើសរើសនិស្សិតអាហាររូបករណ៍ទៅសិក្សានៅបរេទស
៥- មូលដ្ឋាននៃការបង្កើតបណ្តាញទំនាក់ទំនង
៦- ដើរតួនាទីជាមូលដ្ឋានផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន
៧- ការសិក្សាភាសាជប៉ុន
ដើម្បីបន្ថែមលើកម្មវិធីភាសាជប៉ុនដែលបានបើកបង្រៀនកន្លងមក និងដើម្បីភ្ជាប់ទៅនឹងតម្រូវការរបស់សហគ្រាសឯកជនក្នុងការប្រកបអាជីវកម្មអោយមានដំណើរការល្អ មជ្ឈមណ្ឌលមានគម្រោងបើកកម្មវិធីបង្រៀនភាសាជប៉ុនបន្ថែមទៀតទៅតាមគោលដៅផ្សេងៗ (មានដូចជាវគ្គបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុន សម្រាប់ការធ្វើជំនួញ វគ្គបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុន សម្រាប់មគ្គុទ្ទេសក៍ទេសចរណ៍ និងវគ្គបណ្តុះបណ្តាលភាសាជប៉ុនរយៈពេលខ្លីជាដើម)។
៨- កិច្ចការជំរុញនូវការយល់ដឹងគ្នាទៅវិញទៅមក
បន្ថែមលើសកម្មភាពដែលធ្លាប់មានកន្លងមក មជ្ឈមណ្ឌលនឹងអនុវត្តយ៉ាងសកម្មចំពោះសកម្មភាពពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសរបស់ JICA ព្រមទាំងសកម្មភាពជំនួយការជំរុញទំនាក់ទំនងក្នុងតំបន់ និងការបង្កើតបណ្តាញការងារពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយនឹងប្រទេសជប៉ុន ក៏ដូចជាសកម្មភាពចម្បង ដើម្បីជំនួយការរៀបចំបរិស្ថានពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
៩- ការបង្កើតទំនាក់ទំនងបែបទូទៅមួយ និង ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ១- បង្កើតប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសហប្រតិបត្តិការជាមួយនឹងសភាពាណិជ្ជកម្ម និងស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ចដែលមាននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
២- បង្កើតបណ្តាញទាក់ទងក្នុងប្រទេសជប៉ុន។
៣- បង្កើតប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងបណ្ណាល័យ សារមន្ទីរ សាកលវិទ្យាល័យ ក្នុងប្រទេសជប៉ុន។
៤- ជំរុញទំនាក់ទំនងរវាងអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល (NGO) រួមជាមួយនឹងស្ថាប័នរដ្ឋ (JBIC, JETRO, AOTS) ក៏ដូចជាស្ថាប័នរដ្ឋបាលមូលដ្ឋាន និងវិស័យសេដ្ឋកិច្ចក្នុងប្រទេសជប៉ុន។
៥- ការពង្រីកសកម្មភាពអភិវឌ្ឍន៍ក្នុងប្រទេស និងការស្វែងរកអ្នកគាំទ្រក្នុងស្រុក។
១០- ការពង្រឹង និងការបំពេញនូវសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយ និងទំនាក់ទំនងរបស់មជ្ឈមណ្ឌល ១- កិច្ចការនេះត្រូវបានចាត់ទុក ជាកិច្ចការដ៏ចម្បងមួយរបស់កិច្ចការទំនាក់ទំនងក្នុងមជ្ឈមណ្ឌល។
២- ប្រើប្រាស់យ៉ាងសកម្មនូវសារព័ត៌មានក្នុងប្រទេសជប៉ុន និងកម្ពុជា។
៣-ផ្អែកទៅលើការបង្កើតទំនាក់ទំនងដ៏ជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងស្ថានទូតជប៉ុនប្រចាំនៅកម្ពុជាយើង និងធ្វើសកម្មភាពផ្សព្វផ្សាយទាំងនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន និងប្រទេសកម្ពុជាអំពីកម្មវិធី (ODA) និងគម្រោងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបច្ចេកទេសជាដើម ហើយត្រូវបានគេហៅថា “កិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិមើលឃើញនិងមុខ”។
ពិធីសម្ពោធមជ្ឈមណ្ឌល
នៅថ្ងៃទី២១ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៦ មជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន (ម.ស.ក.ជ) បានប្រារឰពិធីសម្ពោធអគារថ្មីនៅក្នុងបរិវេណ សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញជាផ្លូវការក្រោមអធិបតីភាពដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់របស់ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងឯកឧត្តម តាកាហាស៊ី ហ្វុមីអាគី ឯកអគ្គរាជទូតរបស់ប្រទេសជប៉ុនប្រចាំព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។ ក្នុងឱកាសនោះ ក៏មានការចូលរួមផងដែរពីសំណាក់ ប្រជាជនជប៉ុន ប្រជាជនកម្ពុជា និស្សិត និងអ្នកការទូតបរទេសជាច្រើនរូប។ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន និង ឯកឧត្តម តាកាហាស៊ី ហ្វុមីអាគី បានថ្លែងនូវសុន្ទរកថាអបអរសារទរមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សមិទ្ធផលក្នុងការជួយជ្រោមជ្រែងដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្សយ៉ាងមានស្ថិរភាព និងពង្រឹងចំណងទាក់ទងរវាងប្រជាជនកម្ពុជា និងប្រជាជនជប៉ុនអោយកាន់តែមានភាពជិតស្និទ្ធថែមទៀត។
|
ការណែនាំអំពីគម្រោងមជ្ឈមណ្ឌល 
